- Phóng viên: Ngày 1-1-2010, chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) sẽ chính thức được thực hiện. TPHCM với lực lượng lao động đông nhất nước, công tác chuẩn bị như thế nào, thưa ông?

- Ông Nguyễn Văn Xê: TPHCM có gần 1,45 triệu người lao động (NLĐ) tham gia BHXH, trong đó có hơn 1,27 triệu người tham gia BHTN. Đến cuối tháng 11-2009, cơ quan BHXH TPHCM đã chốt sổ BHXH cho khoảng 470.000 người, trong số này có nhiều người chốt sổ để chuyển làm việc khác hoặc hưởng các chế độ hưu trí... Nếu trừ số lượng trên, tính bình quân, mỗi tháng có khoảng 30.000 người sẽ chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ), có nhu cầu tìm việc làm mới. Như vậy, mỗi ngày, Trung tâm Giới thiệu việc làm (GTVL) TP (trực thuộc Sở LĐ-TB-XH TP) phải giải quyết gần 1.400 hồ sơ thất nghiệp. Hiện trung tâm đã thành lập Phòng Thất nghiệp và bố trí 5 văn phòng, cùng với trung tâm tiếp nhận đăng ký thất nghiệp.

- NLĐ ở các doanh nghiệp Trung ương đóng trên địa bàn TP, NLĐ trong các KCX-KCN sẽ đăng ký thất nghiệp ở đâu?

- Về nguyên tắc, doanh nghiệp đóng trên địa bàn quận, huyện nào thì NLĐ đến đăng ký tại các văn phòng như đã phân chia. Tuy nhiên, để thuận tiện cho NLĐ, chúng tôi cũng đã thống nhất NLĐ chấm dứt HĐLĐ, mất việc làm có thể đăng ký tại văn phòng gần nơi ở nhất. Giữa các văn phòng này đều có kết nối thông tin và đều thuộc Trung tâm GTVL TP nên việc xử lý sẽ như nhau.

6 địa điểm đăng ký thất nghiệp 1. Trung tâm GTVL  TP (153 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 17, quận Bình Thạnh) tiếp nhận NLĐ tại các quận 1, 3, 4, 5, 8, 10, Tân Bình, Phú Nhuận, Gò Vấp. 2. Văn phòng tại quận 7 (Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Nguyễn Hữu Cảnh, số 500 đường Huỳnh Tấn Phát, phường Bình Thuận) tiếp nhận đăng ký của NLĐ ở các quận 7, huyện Nhà Bè, huyện Cần Giờ. 3. Văn phòng tại quận Bình Tân (Trung tâm Dạy nghề Bình Tân, số 637 Bà Hom (Tỉnh lộ 10) phường Bình Trị Đông B) tiếp nhận đăng ký của NLĐ ở các quận 6, 11, Tân Phú, Bình Tân và huyện Bình Chánh). 4. Văn phòng tại huyện Hóc Môn (Trung tâm Dạy nghề huyện Hóc Môn, số 146 Đỗ Văn Dậy, xã Tân Hiệp, huyện Hóc Môn) tiếp nhận đăng ký của NLĐ ở huyện Hóc Môn, quận 12. 5. Văn phòng tại quận Thủ Đức (Trường Trung cấp nghề quận Thủ Đức, số 17 đường số 8, phường Linh Chiểu, quận Thủ Đức) tiếp nhận đăng ký của NLĐ ở quận Thủ Đức, quận 9, quận 2. 6. Văn phòng tại huyện Củ Chi (Trường Trung cấp nghề Củ Chi, đường Nguyễn Đại Năng, khu phố 1, thị trấn Củ Chi) tiếp nhận đăng ký của NLĐ ở huyện Củ Chi.

Chỉ cần mang theo CMND

- Theo quy định của pháp luật, trong vòng 7 ngày (ngày làm việc), sau khi chấm dứt HĐLĐ, mất việc, NLĐ phải đi đăng ký thất nghiệp. Nếu doanh nghiệp và cơ quan chức năng không giải quyết kịp thời cho NLĐ, ai sẽ phải chịu trách nhiệm?

- Trong vòng 7 ngày (ngày làm việc) sau khi chấm dứt HĐLĐ, mất việc, NLĐ phải đến các địa điểm nêu trên để đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nếu không đăng ký, NLĐ sẽ bị coi là từ chối hưởng trợ cấp thất nghiệp. Khi đến đăng ký, NLĐ chỉ cần mang theo duy nhất CMND để đăng ký.

Các nhân viên ở các địa điểm trên sẽ tiếp nhận thông tin và hướng dẫn trình tự, thủ tục để đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp. Phiếu tiếp nhận đăng ký là cơ sở để NLĐ khiếu nại nếu NLĐ không được giải quyết chế độ. Những trường hợp bất khả kháng có lý do chính đáng hoặc do lỗi của nhân viên văn phòng sẽ được tính trừ thời gian cho NLĐ.

- Theo quy định, sau khi Trung tâm GTVL thẩm định hồ sơ, Phòng Lao động – Tiền lương – Tiền công của sở sẽ thẩm định lần hai trước khi trình giám đốc sở ra quyết định giải quyết trợ cấp thất nghiệp. Như vậy sẽ mất rất nhiều thời gian…

- Đúng vậy. Vì thế, Sở LĐ-TB-XH TP đã đề xuất với Cục Việc làm, Bộ LĐ-TB-XH và được chấp nhận cho thí điểm toàn bộ hồ sơ sẽ do Trung tâm GTVL  thẩm định và trình giám đốc sở ra quyết định mà không cần qua Phòng Lao động - Tiền lương – Tiền công thẩm định lại. Với quy trình này sẽ rút ngắn ít nhất 3 ngày, giảm thời gian chờ đợi cho NLĐ. Khi đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp, NLĐ cũng sẽ được hướng dẫn nhận tiền qua thẻ ATM của Ngân hàng Đông Á (được cấp miễn phí và không mất phí rút tiền) hoặc trả trực tiếp tại cơ quan BHXH quận, huyện do NLĐ đăng ký cùng với thẻ BHYT.

Tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc

- Theo quy định, sau hai lần NLĐ từ chối nhận việc do Trung tâm GTVL  giới thiệu mà “không có lý do chính đáng”  sẽ bị từ chối giải quyết trợ cấp thất nghiệp. Ông có thể giải thích rõ khái niệm “không có lý do chính đáng”?

- Trong buổi tập huấn do Cục Việc làm tổ chức vừa qua, chúng tôi đã đặt ra câu hỏi này nhưng đến nay vẫn chưa nhận được câu trả lời chính thức. Chúng tôi cũng rất nóng lòng chờ hướng dẫn từ Bộ LĐ-TB-XH để triển khai thực hiện.

- Hiện nay, có nhiều doanh nghiệp trốn đóng BHXH, BHTN trong khi vẫn khấu trừ tiền lương của NLĐ. Những trường hợp này doanh nghiệp sẽ phải chi trả trợ cấp thôi việc, mất việc cho NLĐ hay phải truy đóng BHTN?

- Hiện nay, cơ quan BHXH TPHCM đã chấp nhận cho những doanh nghiệp nợ BHXH dưới một tháng sẽ được chốt sổ để NLĐ hưởng BHTN; nếu nợ dưới 3 tháng, doanh nghiệp phải cam kết trả nợ mới được chốt sổ. Còn vấn đề báo chí nêu đã vượt quá thẩm quyền của sở. Chúng tôi sẽ tập hợp để trình Bộ LĐ-TB-XH hướng dẫn giải quyết cụ thể.